รู้ได้อย่างไร อวัยวะภายในมีปัญหา‼️
1️⃣. อวัยวะภายในพัง❓ ให้ดูสิ่งนี้
🤔 ไม่รู้คุณเคยได้ยินคนที่ถลุงสุขภาพเยอะ แล้วรุ่งขึ้นเจอใคร ก็มักจะพูดว่า วันนี้เครื่องพัง
💥 เครื่องพังในความหมายของคนที่ถลุงสุขภาพ เช่น เมื่อคืนเพลินไปหน่อย เลยซัดเบียร์ต่อไป 6 ขวด หลังจากเหล้าหมดไปกลมครึ่ง กลับบ้านมาได้อย่างไรก็ยังไม่รู้ ส่วนรถจอดทิ้งเอาไว้ตรงไหน พยายามทบทวนแล้วทบทวนอีก ก็ยังนึกไม่ออก มันปวดหัวตึ๊บคิดอะไรไม่ออกเลย มีอาการพะอืดพะอมทั้งวัน
💢 การถลุงร่างกายเข้าขั้นยับขนาดนี้ ในทางการแพทย์ อวัยวะในร่างกายต้องได้รับความเสียหาย การจะดูว่าเกิดความเสียหายแก่อวัยวะภายในมากหรือน้อย สามารถดูได้ที่ค่า AST ในเลือด
🛡️ AST คือค่าเอนไซม์ตัวหนึ่ง ซึ่งจะแสดงผลเปลี่ยนแปลงไปจากค่าปกติ เมื่อตับหรืออวัยวะอื่นบางแห่งในร่างกาย กำลังตกอยู่ในอันตราย หรือเกิดสภาวะผิดปกติขึ้น
🛡️ AST ย่อมาจาก Aspartate aminotransferase แต่เดิมทางการแพทย์เรียกว่า SGOT ขอได้โปรดจำไว้เลยว่า มันเป็นตัวเดียวกัน
🛡️ AST เป็นเอนไซม์ที่ตรวจเจอในเลือด ดังนั้นการจะตรวจหา AST ต้องงดอาหารก่อนเจาะเลือด 8 ชั่วโมง
🛡️ AST เป็นเอนไซม์ที่สร้างขึ้นมาจากอวัยวะที่ได้รับความเสียหาย ได้แก่ ตับ เม็ดเลือดแดง หัวใจ กล้ามเนื้อ ตับอ่อน หรือไต
🛡️ AST จึงไม่ใช่ค่าบ่งชี้ว่าตับมีปัญหา แต่เป็นตัวบ่งชี้ว่า อาจมีอวัยวะใดอวัยวะหนึ่ง หรือหลายอวัยวะกำลังไม่สบาย กำลังพัง
🤔 แม้ว่า AST ไม่ได้ยืนยันว่าตับมีปัญหา แต่ค่า AST ที่เกิดจากตับมีผลต่อการเพิ่มค่าของ AST ได้มากกว่าอวัยวะอื่น จึงสันนิษฐานกันไปอย่างหยาบๆ ว่าถ้าค่า AST สูง ตับน่าจะมีปัญหา
🛡️ ค่า AST จะสูงขึ้น ถ้าเซลล์ที่ได้รับอันตรายอยู่ท่ามกลางการบาดเจ็บไปประมาณ 8 ชั่วโมง เช่น นั่งดื่มเหล้าอย่างหนัก แล้วเวลาผ่านไป 8 ชั่วโมง ค่า AST ในเลือดจะสูงขึ้น หรือการได้รับยาบางตัว ทำให้ค่า AST สูงขึ้น แสดงว่ายาบางตัวนั้นกระทบกระเทือนกับอวัยวะภายในร่างกาย
🕐 ภายในเวลา 24-36 ชั่วโมง อาจพบว่า AST ขึ้นสูงที่สุด (Peak)
⏰ ภายในระยะเวลา 3-7 วัน ค่า AST อาจจะกลับคืนสู่ภาวะปกติ เพราะสร่างเมา และหยุดกินเหล้า และหยุดกินยาไปแล้ว
👉 กรณีคนที่ติดเหล้า ทุกเย็นต้องก๊งสุรา ค่า AST จะสูงขึ้นต่อไปไม่มีลง นั่นหมายถึงเซลล์หรืออวัยวะในร่างกายบาดเจ็บอย่างต่อเนื่องแต่คุณไม่รู้ ยังคงดูเหมือนร่างกายแข็งแรง ไม่ได้มีอะไรผิดปกติ แต่จริงๆ แล้วข้างในพังยับ โดยดูได้จากค่า AST
🚩 วันนี้เราพาคุณมารู้จักการตรวจวัดว่าอวัยวะภายในเสียหาย มันจะฟ้องออกมาด้วยค่า AST ที่สูงเกินปกติ
🛡️ ค่า AST ที่ปกติ
ผู้ชาย AST : 8-46 U/L
ผู้หญิง AST : 7-34 U/L
2️⃣. หมอใช้ AST ทำนายโรคอะไรบ้าง❓
👉 พอหมอเห็นคุณซูบเซียว ไร้ชีวิตชีวา ซักประวัติแล้วพบว่า ดื่มจัด สูบบุหรี่ กินยาเคมีเยอะมาก ขาดการออกกำลังกาย ดูแล้วชีวิตที่ผ่านมาไม่เคยได้หวงแหน ไม่เคยได้ดูแลชีวิตเลย หมอจะให้คุณไปเจาะเลือด และเลือดที่จะให้หาค่าที่สำคัญตัวหนึ่งนอกจากหาเบาหวาน ไขมัน แล้ว ยังหาค่า AST ด้วย
🛡️ ค่า AST ในทางน้อย เป็นเรื่องดี แสดงว่า ไม่มีอวัยวะภายในบาดเจ็บ (พัง)
🛡️ ค่า AST ในทางมาก บ่งบอกว่า อาจเกิดการอักเสบของตับ หัวใจ กล้ามเนื้อ ตับอ่อน หรืออวัยวะอื่นใดก็ได้
👉 เมื่อไรคนจึงจะมีค่า AST สูงเกินปกติ แน่นอนครับว่ามาจาก
(1) ดื่มสุราเป็นประจำ (2) ติดเชื้อไวรัสจากโรคโมโนนิวคลีโอซิส (3) ตับอาจติดเชื้อ ตับอาจอักเสบ (4) เกิดนิ่วในถุงน้ำดี (5) อาจมีการกระจายของมะเร็งจากอวัยวะอื่นไปที่ตับ (6) อาจเกิดจากการกินยารักษาโรคบางโรค เช่น ยาลดคอเลสเตอรอล ยาแก้เชื้อรา ยาเสพติด หรือแม้แต่ยาแอสไพริน
🛡️ ค่า AST ที่สูง 2-5 เท่า จากค่าปกติ อาจบอกว่ามีมะเร็งตับในระยะแพร่กระจาย (1) มีโรคตับอักเสบ (2) โรคไขมันพอกตับ (3) โรคหลอดเลือดปอดอุดตัน (4) ลงแดงจากการหยุดเหล้า
🛡️ ค่า AST ที่สูง 5-10 เท่าจากค่าปกติ อาจเกิด (1) โรคตับอักเสบเรื้อรังจากไวรัส (2) โรคกล้ามเนื้อลีบจากการกินยาลดคอเลสเตอรอล
🛡️ ค่า AST ที่สูง 10-20 เท่าจากค่าปกติ อาจเกิด (1) โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดอย่างรุนแรง (2) เกิดการติดเชื้อของโรค mononucleosis (3) เกิดโรคตับแข็งจากสุรา
🛡️ ค่า AST สูงเกินกว่า 20 เท่า จากค่าปกติ อาจเกิด (1) โรคตับอักเสบจากเชื้อไวรัสอย่างเฉียบพลัน (2) โรคกล้ามเนื้อโครงสร้างของร่างกายบาดเจ็บฟกช้ำอย่างรุนแรง (3) กินยาเพื่อการรักษาโรคบางชนิดแต่เกิดพิษต่อตับ ทำให้เซลล์ตับได้รับความเสียหายอย่างหนัก
🚩 จงจำเอาไว้ว่า ค่า AST ไม่ได้โฟกัสไปที่ตับตัวเดียว โฟกัสไปที่หลายอวัยวะ แต่สามารถสันนิษฐานได้ว่า ตับอาจมีปัญหา
👉 การจะโฟกัสไปที่ตับ แล้ววินิจฉัยอาการพังของตับให้ได้ 100% ต้องเรียนรู้เรื่อง ALT
3️⃣. ตับพังแล้วให้คุณดูสิ่งนี้ บอกได้ชัวร์
👉 เอนไซม์ AST บอกความเสียหายของอวัยวะหลายๆ ตัวในร่างกาย หนึ่งในนั้นมีตับด้วย แต่ไม่สามารถบอกว่าตับเสียหายชัวร์ ด้วย AST เพียงตัวเดียว
👉 วันนี้ขอเสนอเอนไซม์อีกตัวที่มักคู่กับ AST มีชื่อย่อว่า ALT ซึ่งถ้าแสดงผลการเปลี่ยนแปลงไปจากค่าปกติ แสดงว่ามีอวัยวะบางแห่งของร่างกายโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตับ ได้รับผลกระทบจากสารพิษ จากการฟกช้ำ จากการบุกรุกโดยไวรัส ทำให้เซลล์ตับบาดเจ็บได้รับความเสียหาย
🔰 การจะบอกว่า ตับกำลังพัง ALT จึงเป็นตัวบอกที่ชี้ชัดมากกว่า AST
🔰 ALT ย่อมาจาก Alanine aminotransferase ในอดีตใช้ SGPT แทนคำว่า ALT
🔰 ALT ไม่ได้เป็นเอนไซม์ที่สร้างขึ้นมาจากตับที่เสียหายอย่างเดียว สามารถสร้างมาจากไต หัวใจ กล้ามเนื้อ ฯลฯ ได้ทั้งสิ้น เพียงแต่ที่ตับจะสร้าง ALT ออกมามากที่สุด จึงใช้ ALT บ่งชี้ว่า ตับกำลังพัง กำลังเสียหาย
💢 กรณีที่คนป่วย ป่วยด้วยโรคตับเมื่อใด ALT ในเลือดจะสูงกว่าค่าปกติอย่างชัดเจน หมอจึงบอกว่า ตับคุณมีปัญหาแล้ว
💥 ตับที่มีปัญหา ที่ทำให้ค่า ALT สูงลิ่ว ได้แก่ โรคตับอักเสบ โรคตับแข็ง โดย ณ ขณะที่ค่า ALT สูงลิ่ว อาการที่แสดงว่าเป็นโรคตับ เช่น สภาวะดีซ่าน อาจไม่ได้ปรากฏให้เห็นเลย
🚩 เมื่อ ALT มีค่าสูงมากๆ หมอจะฟันธงว่าเป็นโรคตับชัวร์
🛡️ ALT ยังเป็นตัวชี้สำคัญ กรณีคนไข้โรคไขมันในเลือดสูงกินยาลดคลอเรสเตอรอลจะเกิดผลข้างเคียงต่อตับ ทำให้ค่า ALT สูง
👉 ขอให้จดจำเอาไว้ให้ขึ้นใจว่า ยาลดคอเลสเตอรอล มีผลต่อตับ ทำให้ตับได้รับความเสียหาย จะฟ้องออกมาด้วยค่า ALT ที่สูงเกินปกติ
🚩 เวลาตรวจเลือดหาค่า ALT ต้องงดอาหาร 8 ชั่วโมง และจะตรวจ AST ควบคู่ไปด้วย
👉 เมื่อนำค่า AST : ALT มาหาค่า จะช่วยให้หมอสันนิษฐานโรคได้ดังนี้
🛡️ AST : ALT = 2:1 เกิดโรคตับจากแอลกอฮอล์/ ตับเสียหายจากแอลกอฮอล์/ เกิดโรคไขมันพอกตับ
🛡️ AST : ALT = 1:1 เป็นค่าปกติ
🛡️ AST : ALT = < 1:1
💥 เกิดโรคไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์/ เกิดโรคตับอักเสบจากไวรัส ยา (ทั้งเฉียบพลันหรือเรื้อรัง)
🔰 ALT ที่สูงเกิน 400 U/L ยืนยันได้ว่าตับโดนไวรัสโจมแล้ว
🔰 ค่าปกติของ ALT
ชาย/ หญิง ALT : 0-48 U/L
4️⃣. มะเร็งตับอาจสันนิษฐานได้จากค่าเลือดค่านี้
🤔 เชื่อว่าทุกคนรู้จักโรคไขมันพอกตับเป็นอย่างดี มันนำไปสู่โรคตับแข็ง และมะเร็งตับในที่สุด
💢 ค่า ALT ในเกณฑ์ปกติที่ 0-48 U/L ดูเหมือนว่าร่างกายจะไม่มีสัญญาณว่าตับกำลังพัง แต่โดยความเป็นจริง คนที่เป็นโรคไขมันพอกตับ หรือเป็นโรคตับอักเสบจากการติดเชื้อไวรัสชนิด ซี เมื่อตรวจค่า ALT ก็จะพบว่ามีค่าเป็นปกติอยู่ในเกณฑ์ 0-40 U/L
🛡️ วิทยาลัยอเมริกันแห่งสมาคมอายุรแพทย์อเมริกัน ได้รายงานข้อเท็จจริงตามที่กล่าวข้างต้นเอาไว้ จึงให้ความเห็นต่อค่า ALT ที่เป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัยโรค ว่า
🛡️ ค่า ALT ที่เหมาะสมในผู้ชาย ควรอยู่ที่ 0-30 U/L
👉 ค่า ALT ที่เหมาะสมในผู้หญิง ควรอยู่ที่ 0-19 U/L
🚩 ข้อสรุปของค่า ALT ในกรณีต่างๆ
✔️(1) ALT ที่สูงมากกว่าระดับ 50 เท่าจากค่าปกติ แสดงว่า เซลล์ตับกำลังได้รับความเสียหายจากเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิด A B หรือ C
🚩 จงจำเอาไว้เลยว่า ถ้าจะประเมินว่า เราเป็นตับอักเสบจากไวรัส? ให้ดูที่ค่า ALT มันจะมีค่าสูงมากๆ
🛡️ ค่า ALT ที่สูงมากๆ ในข้อนี้ ยังอาจบอกถึงว่าเซลล์ตับกำลังพังจากพิษยาที่เรากำลังกินอยู่ จึงต้องทบทวนการกินยาทั้งหมด ว่ากินยาอะไรอยู่
✔️(2) ค่า ALT ในระดับที่ปานกลางถึงสูงแสดงว่า 💥 ตับอักเสบจากการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนักจนจะเป็นตับแข็งแล้ว 💥 ช่องทางน้ำดีอาจถูกปิดกั้น บ่งบอกว่าเกิดสภาวะท่อน้ำดีอักเสบ หรือเกิดนิ่วในถุงน้ำดี
👉 เห็นมั้ยครับ ว่าค่า ALT มันโฟกัสไปที่ตับโดยตรง ตับอักเสบ หรือระบบน้ำดีที่ตับทำหน้าที่โดยตรงมีปัญหาเกิดขึ้น ค่า ALT ที่สูงในระดับปานกลางถึงสูง ยังบ่งบอกถึงการเป็นถึงการเป็นมะเร็งตับได้
👉 คนที่กลัวการเป็นมะเร็งตับ ต้องระลึกเอาไว้เลยว่า ถ้าจะเป็นมะเร็งตับ ค่า ALT ต้องสูง
✔️(3) ค่า ALT ในระดับที่สูงเล็กน้อยถึงปานกลาง แสดงว่า ตับอาจเริ่มตับแข็ง ตับอักเสบจากยา แอลกอฮอล์ หรือจากอาหารเป็นพิษ
5️⃣. ดูว่าเป็นมะเร็งตับ และกระดูก? ให้ดูตรงนี้
🤔 ถ้าคุณหรือใครสงสัยว่า ตัวเองจะเป็นตับอักเสบ จะเป็นโรคมะเร็งตับ❓ คุณต้องเจาะเลือดหา AST และ ALT
🚩 AST กับ ALT 2 ค่าที่โฟกัสไปที่ตับ แต่ยังเหลืออีก 1 ค่า คือค่า ALP ก็เป็นอีกค่าที่ต้องทำความเข้าใจ
🚩 ALP เป็นเอนไซม์ที่ผลิตขึ้นมาจากโปรตีน โดยอวัยวะต่างๆ ที่เกิดโรค เข่น ตับ กระดูก ลำไส้เล็ก ไต รกของสตรีที่กำลังตั้งครรภ์
🚩 ทำให้ ALP น่าสนใจที่จะนำมาวิเคราะห์โรคตับ เพราะ ALP ถูกผลิตออกมามากที่สุดจากตับ รองลงมาคือท่อน้ำดี และกระดูกตามลำดับ
🚩 ย้ำอีกที ALP ผลิตออกมาจากตับ ท่อน้ำดี และกระดูก แสดงว่ามีความเสียหายเกิดขึ้น อวัยวะนั้นๆ จึงผลิต ALP ออกมา
💉 การเจาะเลือดหา ALP ต้องงดอาหาร 6-8 ชั่วโมง
🔰 ALP จะมีความไวในทุกกรณี ซึ่งได้เกิดโรคมะเร็งจากที่อื่นก่อนแล้วลุกลามต่อเนื่องเข้าสู่ตับ (มะเร็งลามมาที่ตับ)
💥 โรคมะเร็ง ที่ลามเข้าสู่ตับจึงสังเกตเห็นได้จากค่า ALP ซึ่งตอนที่ค่า ALP เพิ่มสูงขึ้น ค่าทำงานของตับตัวอื่นๆ อาจไม่ได้ชี้ความผิดปกติ คนจึงไม่ได้เอะใจ ว่ากำลังเป็นมะเร็งตับอยู่ ผมเชื่อว่าเรื่องที่จู่ๆ คนที่รู้จักล้มป่วยเป็นมะเร็งตับ แล้วตายภายใน 6 เดือน ซึ่งสร้างความงุนงงให้กับทุกคนที่รู้ข่าว เพราะตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาหลายปี ตรวจสุขภาพปีละ 2 หน แต่การตรวจสุขภาพนั้น ไม่ได้ตรวจค่า ALP
👉 ค่า ALP ที่สูงขึ้นผิดปกติ ถือว่าเป็นโชคไม่ดีแล้ว ตับของคุณต้องมีปัญหาอย่างแน่นอน
👉 ย้อนกลับไปว่า ALP ผลิตมาจากตับ ท่อน้ำดี และกระดูก ดังนั้นค่า ALP ที่สูงๆ อาจสันนิษฐานว่า มีมะเร็งแพร่กระจายเข้ากระดูก คนที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแพร่กระจายเข้ากระดูกจะมีค่า ALP สูงมากอย่างชัดเจน
👉 ALP จึงโฟกัสไปที่ตับและกระดูก และจะถูกใช้ดูคู่ไปกับ AST และ ALP
👉 การดูค่า 3 ตัวร่วมกัน ได้แก่ ALP, ALT, AST สูงทั้ง 3 ค่า บ่งชี้ว่าเป็นโรคตับ หรือมะเร็งตับ
👉 ALP สูง, ALT ปกติ, AST ปกติมีแนวโน้มสูง อาจบ่งชี้ว่าเป็นโรคกระดูกหรือโรคมะเร็งกระดูก
🛡️ ค่าปกติของ ALP
✔️ผู้ชาย/ ผู้หญิง ALP : 30-126 U/L
✔️เด็ก ALP : 30-300U/L
🎤 ข่าวการเสียชีวิตของนักร้องดัง เป็นโรคมะเร็งกระดูก ก่อนจะลามขึ้นสมอง เมื่อได้อ่านโพสต์นี้ ทำให้เกิดความรู้ว่า โรคมะเร็งกระดูกบอกได้ด้วยค่า ALP
💵เงินซื้อสุขภาพที่ดีไม่ได้ 📚แต่ความรู้ช่วยได้