เรื่องภูมิสมดุลเป็นเรื่องที่อธิบายให้เข้าใจแบบเคลียร์ได้ยาก จึงขออนุญาตนำวิธีการอธิบายของ ดร.วิทยา กดุมภะ ผู้แต่งหนังสือ “เบต้ากลูแคนเสริมภูมิคุ้มกัน”

   ดร. วิทยา กดุมภะ เกริ่นนำพาผู้อ่านให้เข้าใจภาพสมดุล Th โดยเปรียบร่างกายเป็นประเทศ ประชาชนเป็นเซลล์ และภูมิคุ้มกันเป็นทหารและตำรวจ

   รูปแบบของการตอบสนองต่อสิ่งแปลกปลอม มี 4 สมดุล มียามประเทศ สบาย (1) สงบ (2) สงคราม (3) และศูนย์เฉพาะกิจ (4)

• การเข้าสู่สมดุลชนิดใดชนิดหนึ่ง
  เริ่มจากการที่ร่างกายพบกับสิ่งแปลกปลอมแล้ว APC จะนำสัญญาณสิ่งแปลกปลอมนั้นไปกระตุ้นให้เกิดสมดุลที่เหมาะสมกับร่างกาย สมดุลที่เกิดขึ้นอาจจะเป็นสมดุลเฉพาะที่ เช่น ในบาดแผล ในทางเดินหายใจ ในทางเดินอาหาร ฯลฯ เมื่อร่างกายกำจัดสิ่งแปลกปลอมจนหมดสิ้นแล้ว ก็จะกลับคืนสู่สมดุลปกติ ซึ่งก็คือสมดุล Th1
  
  แต่ในบางกรณีร่างกายอาจถูกล็อคอยู่ในสมดุลที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ จึงทำให้เข้าสู่สมดุล Th1 ไม่ได้ ทำให้เกิดภาวะผิดปกติ อย่างคนเป็นโรคภูมิแพ้ ซึ่งถูกล็อคอยู่ในสมดุล Th2 หรือ Th17 โรคที่มีภูมิต่อต้านตัวเอง (ล็อคอยู่ในสมดุล Th17) จึงทำให้ร่างกายเกิดความผิดปกติ หรือไม่สบายนั่นเอง
  
  บางกรณีร่างกายถูกล็อคอยู่ในสมดุลTreg เป็นระยะเวลานาน โดยไม่รู้ตัว ก็เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคมะเร็ง
  
  การเข้าสู่สมดุล Th1 จึงเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้ร่างกายของเราไม่ป่วย และไกลห่างจากมะเร็ง เพราะในสมดุล Th1 เม็ดเลือดขาวจะทำหน้าที่ฆ่าเซลล์มะเร็งได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  
  
• การเปลี่ยนสมดุล Th0 ไปเป็นสมดุลต่างๆ 4 ชนิด

• Th0 ไปเป็น Treg เกิดขึ้นในสถานการณ์ “สบาย” นำไปสู่ “สมดุลลดการป้องกัน”
  สมดุลนี้เกิดขึ้นในสภาวะที่ร่างกายปกติ ช่วงตั้งครรภ์ หรือในสภาวะฟื้นฟูการป่วยไข้ เป็นสถานการณ์ที่ระบบภูมิคุ้มกันกำจัดสิ่งแปลกปลอมลงอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดแล้ว ระบบภูมิคุ้มกันก็จะลดประสิทธิภาพการทำงานลง โดยเม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆ จะถูกทำลายลง เพื่อป้องกันเม็ดเลือดขาวทำร้ายเซลล์ของร่างกายตัวเอง
  

สถานการณ์สบายนี้ เกิดความประมาทขึ้น ทำให้เซลล์ที่ผิดปกติก่อตัวขึ้นอย่างเงียบๆ โดยไม่มีเม็ดเลือดขาวเข้าไปจัดการแบบเอาจริงเอาจัง เราจึงพบเห็นคนที่ร่างกายดูแล้วแข็งแรงไม่เคยเจ็บป่วย แต่มารู้อีกทีเขาได้ป่วยเป็นโรคมะเร็งระยะลุกลามแล้ว นี่แสดงให้เห็นว่า ร่างกายของคนที่ดูแข็งแรงคนนี้ไม่ได้เข้าสู่สมดุล Th1 ตลอดระยะเวลาอันยาวนานที่ผ่านมา

มีงานวิจัยที่พูดถึง สมดุล Treg ได้ไปยับยั้งการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันที่ใช้ในการต้านโรคติดเชื้อต่างๆ รวมถึงต้านการเกิดและการเติบโตของเซลล์มะเร็งด้วย

สามารถหาอ่านได้จากงานวิจัย Inflamm Allergy Drug Targets (2006) 5: 157-65; Semin Cancer Biol (2006) 16: 98-105; SeminImmunopathol (2006) 28: 31-9; Proc. Natl. Acad. Sci USA 104: 19446-51; Advances in Cancer Research: Chapter 3-Regulatory T Cells in Cancer (2010) Mougiakakos et al, Elsevier lnc.

สมดุลTreg จึงเป็นสมดุลที่ร่างกายไม่พึงปรารถนา เพราะเสี่ยงต่อการเกิดภัยเงียบ เซลล์มะเร็งก่อตัวขึ้น และลุกลามก่อโรคมะเร็งที่ยากต่อการรักษา

• Th0 ไปเป็น Th1 เกิดขึ้นในสถานการณ์ “สงบ” นำไปสู่ “สมดุลป้องกันร่างกาย”
  สมดุล Th1 เป็นสมดุลปกติที่สามารถกระตุ้นการทำงานของ NK เซลล์ และ T เซลล์ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการฆ่าเซลล์เนื้องอกหรือเซลล์มะเร็งชนิดต่างๆ ที่เกิดขึ้นในร่างกาย
  หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์เป็นก้อนซีสต์ใต้ผิวหนัง เป็นเนื้องอกก้อนเล็กๆ ที่สังเกตเห็นได้ และจู่ๆ ก็สามารถหายไปได้เอง แสดงว่าร่างกายได้เข้าสู่สมดุล Th1 ในระยะเวลาที่นานพอสมควร ทำให้เม็ดเลือดขาวจัดการกับสิ่งแปลกปลอมได้สำเร็จ
  สมดุล Th1 เรียกว่า สมดุลสงบ แต่มีเม็ดเลือดขาวคอยทำหน้าที่จัดการกับสิ่งแปลกปลอมแบบขยันขันแข็ง ทำให้ร่างกายอยู่ในสภาวะที่แข็งแรง ห่างไกลจากโรคทั้งปวง ซึ่งทุกคนปรารถนาจะให้ร่างกายเข้าไปอยู่ในสมดุล Th1 นี้ มีเม็ดเลือดขาวคอยจัดการกับเซลล์มะเร็งที่ยังไม่ก่อโรคมะเร็ง ทำให้ปลอดภัยจากโรคมะเร็งได้
• Th0 ไปเป็น Th2 เกิดขึ้นในสถานการณ์ “ศูนย์เฉพาะกิจ” นำไปสู่ “สมดุลภูมิแพ้”
  สมดุล Th2 คือสมดุลแห่งการพ่ายแพ้ ร่างกายไม่สามารถจัดการกับสิ่งแปลกปลอมได้อย่างเด็ดขาด เช่น สารที่ร่างกายแพ้ (ฝุ่นละอองเกสรดอกไม้ และสารเคมีต่างๆ) ทำให้เกิดความเสียหายเฉพาะที่ จำเป็นต้องได้รับการรักษา
  คนที่เป็นโรคภูมิแพ้ต้องกินยาแก้แพ้ทุกวัน จะตกอยู่ในสมดุล Th2 นี้ จะต้องรักษาตัวไปเรื่อยๆ จนกว่าสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายแพ้นั้นจะถูกกำจัดออกจากร่างกายไป
  สมดุล Th2 หรือสมดุลภูมิแพ้นี้จะก่อโทษกับเซลล์ (ภูมิแพ้) และก่อโทษกับร่างกาย (มะเร็ง) ได้ ทำให้ร่างกายเจ็บไข้ได้ป่วยขึ้นมา
• Th0 ไปเป็น Th17 เกิดขึ้นในสถานการณ์ “สงคราม” นำไปสู่ “สมดุลภูมิต่อต้านตัวเอง”
  สมดุล Th17 เป็นสมดุลหลักของร่างกาย เมื่อร่างกายถูกสิ่งแปลกปลอมโจมตี ร่างกายจะทำการตอบโต้อย่างรุนแรงมาก มากกว่าการตอบโต้ในสมดุล Th1 และถ้าสมดุล Th17 เกิดขึ้นเป็นเวลานาน มันจะส่งผลต่อร่างกายมากกว่าส่งผลดี
  สมดุล Th17 เปรียบเสมือนบ้านเมืองอยู่ในสถานการณ์ที่สงบ (ร่างกายปกติ) แต่การป้องกันประเทศ (ภูมิคุ้มกัน) กลับทำงานในระดับสูงสุด อาจทำให้ประชาชน (เซลล์) เกิดความผิดปกติ ก่อการร้ายกับร่างกายได้ในที่สุด เกิดมะเร็งชนิดต่างๆ ขึ้น
  Th17 จึงเหมือนบ้านเมืองสงบ แต่สร้างสถานการณ์สงครามขึ้นมา ทำร้ายตัวเองมากกว่าให้คุณกับตัวเอง จึงเกิดเป็นโรคที่มีสาเหตุมาจากภูมิต่อต้านตัวเอง เช่น โรคหืด, โรคข้อเสื่อม (Rheumatoid Arthritis), โรคภูมิแพ้บางชนิด, โรคทางเดินอาหารอักเสบ (Inflammatory Bowel Disease), โรคกระเพาะอาหารอักเสบ (Autoimmune Gastritis), โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis), โรคม่านตาอักเสบ (Uveitis), โรคพุ่มพวง (Systemic Lupus Erythematosus), โรคเหงือกอักเสบเรื้อรัง (Chronic Gingivitis) และโรค Multiple Sclerosis เป็นต้น
  มีหลักฐานจากงานวิจัย Inflamm Allergy Drug Targets (2006) 5: 157-65; Semin Cancer Biol (2006) 16: 98-105; SeminImmunopathol (2006) 28:
  31-9; Proc. Natl. Acad. Sci USA 104: 19446-51; Advances in Cancer Research: Chapter 3-Regulatory T Cells in Cancer (2010) Mougiakakos et al, Elsevier lnc.สรุปว่า “สารเคมีจากบริเวณที่เป็นมะเร็งสามารถชักนำทำให้เกิด และเพิ่มจำนวนเซลล์ Th17 ได้

ปิดท้ายบทความนี้ ท่านคงรู้แล้วว่า การห่างไกลจากโรคมะเร็ง สามารถทำได้ด้วยการฆ่าเซลล์มะเร็ง ก่อนที่เซลล์มะเร็งจะก่อการร้าย ก่อโรคมะเร็งขึ้น และการฆ่าเซลล์มะเร็งก่อนการเกิดโรคมะเร็ง สามารถฆ่าได้ด้วยการให้เบต้ากลูแคนกับร่างกาย

โปรดอ่านบทความลำดับถัดไป จะทำให้รู้ว่าเซลล์มะเร็งถูกฆ่าโดยเบต้ากลูแคนได้อย่างไร (อธิบายจากงานวิจัยทางการแพทย์ของ USA)